Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązki transparentności z art. 50 EU AI Act przestają być teorią. Wiele firm wie już, ŻE musi oznaczać chatboty i treści generowane przez AI. Znacznie mniej wie, JAK zrobić to poprawnie. Bierzemy więc na warsztat trzy najczęstsze scenariusze w MŚP: chatbot na stronie, treści marketingowe i komunikację e-mail. Pokazujemy przykłady dobrych oznaczeń, tłumaczymy, czego nie wystarczy, i opisujemy, jak sami wdrożyliśmy te wymogi na eskom.ai.
Scenariusz 1: chatbot na stronie firmowej
Co mówi przepis
System AI przeznaczony do interakcji z ludźmi musi być zaprojektowany tak, aby użytkownik wiedział, że rozmawia ze sztuczną inteligencją, chyba że jest to oczywiste dla rozsądnie poinformowanej osoby w danym kontekście. W praktyce: nie licz na „oczywistość”. Boty są dziś na tyle naturalne w rozmowie, że kontekst rzadko wystarcza.
Jak oznaczyć poprawnie
- Komunikat przed rozpoczęciem lub na początku rozmowy, np.: „Rozmawiasz z asystentem AI. Odpowiedzi generuje sztuczna inteligencja.”
- Widoczność stała, nie jednorazowa: informacja w nagłówku okna czatu działa lepiej niż pojedynczy dymek, który znika po przewinięciu.
- Język prosty. „Asystent AI”, „sztuczna inteligencja”, a nie „system konwersacyjny oparty na modelach uczenia maszynowego”.
- Jasna ścieżka do człowieka. To nie jest wprost wymóg art. 50, ale dobra praktyka, która buduje zaufanie i ogranicza frustrację.
Czego NIE wystarczy
- Nazwanie bota „Asystent” albo nadanie mu imienia, bo imię sugeruje raczej człowieka niż maszynę.
- Informacja ukryta w regulaminie lub polityce prywatności: użytkownik ma wiedzieć w momencie interakcji, nie po lekturze dokumentów.
- Ikonka robota bez słowa wyjaśnienia (symbol bywa odczytywany jako element graficzny, nie komunikat).
Scenariusz 2: treści marketingowe generowane przez AI
Co podlega oznaczeniu
Treści (tekst, obraz, audio, wideo) wygenerowane lub istotnie zmodyfikowane przez AI, w szczególności te publikowane w celu informowania opinii publicznej. Osobną, ostrzejszą kategorią są deepfake'i: materiały łudząco imitujące rzeczywiste osoby, miejsca lub zdarzenia. Te trzeba ujawniać zawsze i wyraźnie.
Jak oznaczyć poprawnie
- Adnotacja przy treści, np. na końcu artykułu: „Treść przygotowana z udziałem AI”. Krótka, widoczna, w tym samym języku co treść.
- Konsekwencja: oznaczenie według jednej reguły w całym serwisie, nie „od przypadku do przypadku”.
- Grafiki i wideo generowane przez AI: podpis lub nota przy materiale, a przy realistycznych wizerunkach osób bezwzględnie wyraźne ujawnienie.
- Warstwa techniczna: art. 50 ust. 2 przewiduje znakowanie treści w formacie czytelnym maszynowo (np. metadane, watermarking). Nowe systemy generatywne muszą je mieć od 2 sierpnia 2026 r.; okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. dotyczy tylko systemów wprowadzonych na rynek wcześniej. Punktem odniesienia jest też dobrowolny Kodeks postępowania ws. transparentności treści AI (Urząd ds. AI, czerwiec 2026): oznaczanie dwuwarstwowe, czyli metadane plus widoczna informacja dla człowieka.
Czego NIE wystarczy
- Ogólna deklaracja „w naszej firmie korzystamy z AI” na podstronie „O nas”. Oznaczenie ma być przy konkretnej treści.
- Oznaczanie tylko części materiałów, „żeby nie psuć wizerunku”. Taką niespójność łatwo wychwycić i trudno obronić.
- Ukrycie adnotacji jasnoszarą czcionką w stopce o rozmiarze 8 pikseli: formalnie jest, praktycznie nie informuje.
Jedno rozróżnienie ma tu znaczenie. Treść napisana przez człowieka, a jedynie sprawdzona przez AI pod kątem literówek, to co innego niż artykuł wygenerowany w całości przez model. Rozsądna polityka wewnętrzna rozróżnia te przypadki i określa próg, od którego oznaczacie.
Scenariusz 3: komunikacja e-mail
E-maile pisane z pomocą asystenta AI, ale weryfikowane i wysyłane przez człowieka, co do zasady nie są głównym celem art. 50. Inaczej wygląda sytuacja, gdy:
- odpowiedzi wysyła automat (np. AI odpowiada klientom bez udziału człowieka): wtedy odbiorca powinien wiedzieć, że koresponduje z systemem AI;
- newsletter lub masowa komunikacja jest generowana przez AI, co oznaczacie spójnie z polityką dla treści publikowanych.
Dobra praktyka: krótka nota w stopce automatycznych odpowiedzi, np. „Ta odpowiedź została wygenerowana przez system AI. Jeśli potrzebujesz kontaktu z konsultantem, odpisz na tę wiadomość.”
Jak ESKOM AI wdrożyło to u siebie
Nie piszemy o teorii. Te wymogi wdrożyliśmy na własnej stronie eskom.ai jeszcze wiosną 2026 r.:
- Chatbot na stronie wyświetla widoczną informację, że użytkownik rozmawia ze sztuczną inteligencją, zanim rozmowa się zacznie.
- Treści przygotowane z udziałem AI oznaczamy czytelną adnotacją bezpośrednio przy materiale, według jednej spójnej reguły dla całego serwisu.
- W warstwie technicznej strony z treściami generowanymi przez AI wysyłają dodatkowo nagłówek
X-AI-Generated, a eksportowane dokumenty zawierają odpowiednie metadane. Dzięki temu oznaczenie czytają nie tylko ludzie, ale i maszyny, zgodnie z kierunkiem art. 50 ust. 2.
Ta kombinacja (komunikat dla człowieka, sygnał maszynowy, spójna polityka) okazała się prostsza we wdrożeniu, niż się spodziewaliśmy. Najwięcej pracy wymagało nie samo oznaczanie, lecz uporządkowanie procesu: kto decyduje, że treść wymaga adnotacji, i kto to kontroluje przed publikacją.
Od czego zacząć w swojej firmie
- Zinwentaryzuj punkty styku: gdzie klient rozmawia z AI, gdzie publikujecie treści AI, gdzie automat odpisuje na e-maile.
- Przygotuj standardowe formuły oznaczeń (chatbot, artykuł, grafika, auto-odpowiedź) i wpisz je do wewnętrznej polityki.
- Wdróż, przetestuj na realnych użytkownikach, przeszkol zespół. I zapisz, co zrobiliście: dokumentacja to Wasz dowód należytej staranności.
FAQ
Czy muszę oznaczać teksty, które AI tylko zredagowała lub skróciła? Decyduje to, czy treść została wygenerowana lub istotnie zmodyfikowana przez AI. Korekta literówek to nie to samo co wygenerowanie artykułu. Przyjmijcie wewnętrzny, konsekwentnie stosowany próg, a w przypadkach granicznych oznaczajcie.
Czy oznaczenie chatbota musi być po polsku? Komunikat powinien być zrozumiały dla użytkownika, więc w praktyce w języku, w którym serwujecie treść. Serwis wielojęzyczny powinien mieć oznaczenia we wszystkich wersjach językowych.
Co z treściami opublikowanymi przed 2 sierpnia 2026? Priorytetem są treści publikowane od momentu stosowania przepisów oraz te nadal aktywnie wykorzystywane (np. strony produktowe, kampanie w toku). Archiwalne materiały przejrzyjcie przy okazji, zaczynając od najczęściej odwiedzanych.
Sprawdź swoje oznaczenia, zanim zrobi to ktoś inny
ESKOM AI oferuje usługi doradcze i wdrożeniowe w obszarze compliance AI: od przeglądu punktów styku z klientem, przez projekt oznaczeń, po wewnętrzną politykę korzystania z AI. Rozwijamy również narzędzia wspierające zgodność, m.in. w zakresie anonimizacji danych i monitoringu zmian regulacyjnych.
Umów bezpłatną konsultację przez formularz na eskom.ai/pl/kontakt. Sprawdzimy razem, czy Twoje oznaczenia wytrzymają test 2 sierpnia.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zgodności z EU AI Act skonsultuj się z prawnikiem.