Czym jest model bazowy?
Model bazowy (ang. foundation model) to duży model AI wstępnie wytrenowany na ogromnym zbiorze danych (tekst, obraz, kod, audio) bez specjalizacji. Przykłady: GPT-4, Claude, Gemini, Llama, Bielik (polski). Model bazowy to "fundament", który następnie dostosowuje się do konkretnych zastosowań.
Od modelu bazowego do specjalizacji
Sam model bazowy jest generalistą — potrafi wiele, ale nic specjalnie dobrze w kontekście biznesowym. Dostosowanie odbywa się przez: fine-tuning (dotrenowanie na danych domenowych), RAG (dostarczanie kontekstu z baz wiedzy), prompt engineering (instrukcje systemowe definiujące rolę i ograniczenia) i RLHF (uczenie z ludzkiego feedbacku).
Modele bazowe w Polsce
Polski ekosystem AI rozwija własne modele bazowe: Bielik (SpeakLeash, 7-11B parametrów, zoptymalizowany dla polskiego) i PLLuM (Cyfronet AGH, projekt LUMI). Te modele lepiej rozumieją polską składnię, odmianę i kontekst kulturowy niż modele globalne.